افراط و تفريطها وَ كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ وَ يَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيداً « 1 » . يكى از خاصيتهاى بزرگ دين مقدس اسلام اعتدال و ميانه روى است . خود قرآن كريم امت اسلام را به نام « امت وسط » ناميده است و اين تعبير ، تعبير بسيار عجيب و فوق العاده‌اى است . امت و قوم و جمعيتى كه واقعاً و حقيقتاً دست پروردهء قرآن كريم باشند ، از افراط و تفريط ، از كندروى و تندروى ، از چپ روى و راست روى ، از همهء اينها بركنارند . تربيت قرآن هميشه اعتدال و ميانه روى را ايجاب مىكند . در مسأله‌اى كه در اين شبها عنوان بحث قرار داده‌ايم يعنى انطباق با مقتضيات زمان ، يك فكر افراطى وجود دارد و يك فكر تفريطى و يك فكر معتدل . بعضى از جريانات فكرى در عالم اسلام از همين نظر وجود پيدا كرده است كه برخى افراطى و برخى تفريطى بوده ، يعنى يا تندروى بى جا و يا كندروى بى جا بوده است . من اسم آن تندروىها را « جهالت » گذاشته‌ام و اسم اين كندروىها را « جمود » گذاشته و مىگذارم . در اين باره توضيح خواهم داد .

--> ( 1 ) بقره / 143